Boğaz Enfeksiyonu Nedir? Hangi Testlerle Anlaşılır?

Boğaz enfeksiyonu nedir?

Boğaz enfeksiyonu, boğazın arka kısmında bulunan dokuların, bademciklerin (tonsiller) veya yutağın (farenks) enfeksiyon nedeniyle iltihaplanmasıdır. Günlük hayatta “boğaz iltihabı” olarak da bilinen bu durum her yaş grubunda görülebilir ve özellikle sonbahar ile kış aylarında daha sık ortaya çıkabilir.

Boğaz enfeksiyonu tek bir hastalık değildir. Enfeksiyonun yerleştiği bölgeye göre farklı isimlerle tanımlanabilir. Örneğin, yalnızca yutağın iltihaplanması farenjit, bademciklerin iltihaplanması ise tonsillit olarak adlandırılır. Bazı kişilerde ise hem farenjit hem de tonsillit birlikte görülebilir.

Enfeksiyonların büyük bölümü virüslerden kaynaklansa da bazı durumlarda bakteriler de boğaz enfeksiyonuna neden olabilir. Özellikle Grup A Beta Hemolitik Streptokok bakterisi, antibiyotik tedavisi gerektirebilen bakteriyel boğaz enfeksiyonlarının en sık nedenlerinden biridir.

Boğaz enfeksiyonlarında görülen belirtiler enfeksiyonun nedenine göre değişebilir. Bazı kişilerde yalnızca hafif boğaz ağrısı görülürken, bazı hastalarda yüksek ateş, yutkunma güçlüğü ve boyundaki lenf bezlerinde şişlik gelişebilir. Bu nedenle yalnızca belirtilere göre enfeksiyonun viral mi yoksa bakteriyel mi olduğunu söylemek mümkün değildir.

Gerekli görülen durumlarda boğaz sürüntüsü, boğaz kültürü, Hızlı Strep A testi, kan tahlili, hemogram, CRP ve diğer laboratuvar testleri kullanılarak enfeksiyonun nedeni araştırılabilir.

Boğaz enfeksiyonu nasıl oluşur?

Boğaz enfeksiyonu, hastalık yapıcı mikroorganizmaların boğaz dokularına yerleşerek çoğalması sonucu oluşur. Enfeksiyon etkenleri çoğunlukla solunum yoluyla bulaşır ve boğaz mukozasında iltihabi bir yanıt oluşturur.

Virüsler ve bakteriler; öksürme, hapşırma sırasında havaya yayılan damlacıklar veya enfekte yüzeylerle temas sonrasında ağız ve burun yoluyla vücuda girebilir. Bağışıklık sistemi bu mikroorganizmalarla mücadele etmeye çalışırken boğazda kızarıklık, şişlik ve ağrı gibi belirtiler ortaya çıkar.

Boğaz enfeksiyonu gelişme riskini artırabilecek durumlar şunlardır:

• Hasta kişilerle yakın temas
• Kalabalık ve kapalı ortamlarda uzun süre bulunmak
• El hijyenine yeterince dikkat edilmemesi
• Sigara kullanımı veya sigara dumanına maruz kalmak
• Bağışıklık sisteminin zayıflaması
• Yetersiz ve dengesiz beslenme
• Kronik hastalıklar
• Mevsim geçişleri
• Soğuk hava koşulları

Bu faktörler enfeksiyon gelişme riskini artırabilir, ancak her risk faktörü bulunan kişide mutlaka boğaz enfeksiyonu gelişeceği söylenemez.

Enfeksiyonun neden olduğu mikroorganizmanın belirlenmesi özellikle antibiyotik gerekip gerekmediğinin anlaşılması açısından önemlidir. Bu nedenle hekim gerekli gördüğünde laboratuvar testleri planlayabilir.

Boğaz enfeksiyonu belirtileri nelerdir?

Boğaz enfeksiyonu belirtileri, enfeksiyona neden olan mikroorganizmaya göre değişiklik gösterebilir. En sık görülen belirtiler arasında boğaz ağrısı, yutkunma güçlüğü, bademciklerde şişlik ve ateş yer alır. Ancak bu belirtiler tek başına enfeksiyonun viral mi yoksa bakteriyel mi olduğunu göstermez. Doğru değerlendirme için fizik muayenenin yanı sıra gerekli görülen durumlarda laboratuvar testlerinden yararlanılır.

Boğaz enfeksiyonlarının büyük bölümü üst solunum yolu enfeksiyonları ile birlikte görülür. Bu nedenle bazı kişilerde yalnızca boğaz ağrısı bulunurken, bazılarında burun akıntısı, öksürük, ses kısıklığı veya halsizlik gibi ek belirtiler de gelişebilir.

Boğaz enfeksiyonunda görülebilecek başlıca belirtiler şunlardır:

• Boğaz ağrısı
• Yutkunurken ağrı veya zorlanma
• Boğazda yanma hissi
• Bademciklerde kızarıklık veya şişlik
• Bademcikler üzerinde beyaz plaklar
• Ateş
• Boyundaki lenf bezlerinde şişlik
• Halsizlik ve yorgunluk
• Baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Ses kısıklığı
• Burun akıntısı
• Öksürük
• Ağız kokusu
• İştahsızlık

Belirtilerin şiddeti enfeksiyonun nedenine, kişinin yaşına ve bağışıklık sisteminin durumuna göre değişebilir. Özellikle yüksek ateş, nefes almada güçlük veya sıvı tüketemeyecek kadar şiddetli yutkunma ağrısı geliştiğinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Yetişkinlerde boğaz enfeksiyonu belirtileri

Yetişkinlerde boğaz enfeksiyonu çoğu zaman boğaz ağrısı ile başlar ve enfeksiyonun nedenine göre farklı belirtiler gelişebilir. Viral enfeksiyonlarda belirtiler genellikle birkaç gün içinde yavaş yavaş ortaya çıkarken, bakteriyel enfeksiyonlarda daha ani başlangıç görülebilir.

Yetişkinlerde en sık görülen belirtiler şunlardır:

• Boğazda ağrı veya batma hissi
• Yutkunurken ağrı
• Bademciklerde kızarıklık
• Hafif veya yüksek ateş
• Halsizlik
• Baş ağrısı
• Boyunda lenf bezlerinde büyüme
• Ses kısıklığı
• Burun akıntısı
• Öksürük

Viral enfeksiyonlarda burun akıntısı, hapşırık ve öksürük daha sık görülürken; bakteriyel enfeksiyonlarda yüksek ateş, bademciklerde beyaz plaklar ve belirgin yutkunma güçlüğü ön planda olabilir. Ancak bu belirtiler kesin ayrım için yeterli değildir.

Çocuklarda boğaz enfeksiyonu belirtileri

Çocuklarda boğaz enfeksiyonu belirtileri yetişkinlere benzer olsa da bazı bulgular daha belirgin olabilir. Özellikle küçük çocuklar boğaz ağrısını ifade edemeyebileceği için davranış değişiklikleri dikkat çekebilir.

Çocuklarda görülebilecek belirtiler şunlardır:

• Ateş
• Yutkunmak istememe
• İştahsızlık
• Sürekli ağlama veya huzursuzluk
• Ağızdan salya akması
• Boyun lenf bezlerinde şişlik
• Boğaz ağrısı
• Bademciklerde kızarıklık
• Beyaz plaklar
• Kusma (özellikle streptokok enfeksiyonlarında görülebilir)
• Karın ağrısı
• Halsizlik

Özellikle yüksek ateşin eşlik ettiği boğaz ağrılarında, çocuğun sıvı tüketememesi veya nefes almada güçlük yaşaması durumunda acil değerlendirme gerekebilir.

Gerekli görüldüğünde çocuklarda da Hızlı Strep A testi, boğaz kültürü ve diğer laboratuvar testleri uygulanabilir.

Hangi belirtiler bakteriyel boğaz enfeksiyonunu düşündürebilir?

Boğaz enfeksiyonunun bakteriyel olabileceğini düşündüren bazı belirtiler bulunsa da yalnızca şikâyetlere bakılarak kesin tanı konulamaz. Çünkü viral enfeksiyonlar da benzer bulgularla ortaya çıkabilir.

Bakteriyel enfeksiyonlarda daha sık görülebilen belirtiler şunlardır:

• Ani başlayan şiddetli boğaz ağrısı
• 38 °C’nin üzerinde ateş
• Yutkunurken belirgin ağrı
• Bademcikler üzerinde beyaz veya sarı renkli plaklar
• Boyundaki lenf bezlerinde hassasiyet ve büyüme
• Baş ağrısı
• Halsizlik
• Burun akıntısı ve öksürüğün olmaması

Bu belirtiler özellikle Grup A Beta Hemolitik Streptokok enfeksiyonunu düşündürebilir. Ancak benzer bulgular farklı enfeksiyonlarda da görülebileceğinden, tanının doğrulanması için laboratuvar testlerinden yararlanılır.

Aşağıdaki tablo viral ve bakteriyel boğaz enfeksiyonları arasındaki genel farklılıkları özetlemektedir.

Bu bulgular yalnızca genel bir değerlendirme sağlar. Enfeksiyonun viral mi bakteriyel mi olduğunun kesin olarak belirlenebilmesi için hekim değerlendirmesiyle birlikte Hızlı Strep A testi, boğaz kültürü, hemogram, CRP ve gerekli görülen diğer laboratuvar testleri kullanılabilir. 

Boğaz enfeksiyonu nasıl anlaşılır?

Boğaz enfeksiyonu; kişinin şikâyetleri, fizik muayene bulguları ve gerekli görülen laboratuvar testlerinin birlikte değerlendirilmesiyle anlaşılır. Boğaz ağrısı, ateş, yutkunma güçlüğü ve bademciklerde kızarıklık gibi belirtiler boğaz enfeksiyonunu düşündürebilir. Ancak yalnızca belirtilere bakılarak enfeksiyonun viral mi yoksa bakteriyel mi olduğu kesin olarak belirlenemez.

Boğaz enfeksiyonu şüphesiyle başvuran kişilerde hekim öncelikle şikâyetleri ve sağlık öyküsünü değerlendirir. Ardından boğaz muayenesi yapılarak bademcikler, boğazın arka duvarı ve boyundaki lenf bezleri incelenebilir.

Değerlendirme sırasında aşağıdaki bilgiler de önem taşır:

• Boğaz ağrısının ne zaman başladığı
• Ateşin olup olmadığı
• Yutkunma sırasında ağrının şiddeti
• Öksürük veya burun akıntısının bulunup bulunmadığı
• Son dönemde boğaz enfeksiyonu geçiren kişilerle temas öyküsü
• Daha önce benzer enfeksiyonların yaşanıp yaşanmadığı
• Kullanılan ilaçlar ve kronik hastalıklar

Muayene bulguları enfeksiyon hakkında önemli bilgiler verse de, özellikle bakteriyel enfeksiyon şüphesi bulunan kişilerde laboratuvar testleri tanının doğrulanmasına yardımcı olur.

Muayene ile boğaz enfeksiyonu tanısı konulabilir mi?

Boğaz muayenesi enfeksiyonun değerlendirilmesinde önemli bir basamak olsa da tek başına kesin tanı koydurmayabilir. Çünkü viral ve bakteriyel enfeksiyonlar benzer fizik muayene bulgularına neden olabilir.

Muayene sırasında hekim;

• Bademciklerde kızarıklık olup olmadığını,
• Bademciklerde beyaz plak veya iltihap bulunup bulunmadığını,
• Boğazın arka kısmındaki kızarıklığı,
• Boyundaki lenf bezlerinde büyüme olup olmadığını,
• Ağız içi ve çevre dokulardaki değişiklikleri

değerlendirebilir.

Örneğin, bademcikler üzerinde beyaz plak görülmesi bakteriyel enfeksiyonu düşündürebilir. Ancak bazı viral enfeksiyonlarda da benzer görüntüler oluşabileceği için yalnızca muayene bulgularına göre antibiyotiğe başlanması doğru olmayabilir.

Bu nedenle özellikle Grup A Beta Hemolitik Streptokok enfeksiyonundan şüphelenildiğinde Hızlı Strep A testi veya boğaz kültürü gibi laboratuvar testlerinden yararlanılır.

Viral ve bakteriyel boğaz enfeksiyonu nasıl ayırt edilir?

Viral ve bakteriyel boğaz enfeksiyonlarını yalnızca belirtilere bakarak ayırt etmek her zaman mümkün değildir. Bazı belirtiler enfeksiyonun nedeni hakkında ipucu verebilse de, kesin değerlendirme laboratuvar testleri ile yapılır.

Genel olarak iki enfeksiyon arasındaki farklılıklar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

Bu tablo genel farklılıkları göstermektedir. Her hastada aynı belirtiler görülmeyebilir. Gereksiz antibiyotik kullanımının önlenebilmesi ve doğru tedavinin planlanabilmesi için laboratuvar testleri büyük önem taşır. 

Boğaz enfeksiyonu için hangi testler yapılır?

Boğaz enfeksiyonunun nedenini belirlemek ve uygun tedaviyi planlayabilmek için çeşitli laboratuvar testlerinden yararlanılabilir. Hangi testlerin yapılacağı; kişinin şikâyetlerine, muayene bulgularına ve hekim değerlendirmesine göre değişebilir.

Boğaz enfeksiyonlarının değerlendirilmesinde en sık kullanılan testler şunlardır:

• Boğaz sürüntüsü
• Boğaz kültürü
• Hızlı Strep A (Hızlı Antijen) testi
• Tam Kan Sayımı (Hemogram)
• CRP testi
• Sedimantasyon
• Biyokimya testleri
• Gerektiğinde PCR testleri

Boğaz sürüntüsü nedir?

Boğaz sürüntüsü, boğaz enfeksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılan temel örnek alma yöntemidir. Steril bir eküvyon yardımıyla bademciklerden ve boğazın arka duvarından örnek alınarak laboratuvara gönderilir.

Boğaz sürüntüsü tek başına bir test değildir. Alınan örnek;

• Boğaz kültürü,
• Hızlı Strep A testi,
• PCR testleri

gibi farklı laboratuvar analizlerinde kullanılabilir.

İşlem kısa sürer ve genellikle birkaç saniye içinde tamamlanır. Örnek alınırken kısa süreli öğürme refleksi oluşabilir, ancak işlem ağrılı değildir.

Doğru sonuç elde edebilmek için boğaz sürüntüsü örneğinin uygun bölgeden ve doğru teknikle alınması önemlidir.

Boğaz kültürü nedir?

Boğaz kültürü, boğaz enfeksiyonuna neden olan bakterilerin laboratuvar ortamında üretilerek belirlenmesini sağlayan önemli bir mikrobiyolojik testtir. Özellikle bakteriyel enfeksiyon şüphesinde ve Hızlı Strep A (Hızlı Antijen) Testi sonucunun negatif olmasına rağmen enfeksiyon şüphesinin devam ettiği durumlarda tercih edilebilir.

Boğaz kültüründe boğazdan alınan sürüntü örneği özel besiyerlerine ekilir ve belirli bir süre bakteri üremesi açısından takip edilir. Üreme saptanması durumunda enfeksiyona neden olan bakteri tanımlanabilir ve gerekli görüldüğünde uygun tedavinin planlanmasına yardımcı olmak amacıyla ek incelemeler yapılabilir.

Boğaz kültürü özellikle aşağıdaki durumlarda istenebilir:

• Grup A Beta Hemolitik Streptokok (Streptococcus pyogenes) enfeksiyonu şüphesinde: Streptokok enfeksiyonunun doğrulanmasına yardımcı olabilir.
• Tekrarlayan boğaz enfeksiyonlarında: Enfeksiyona neden olan bakterinin belirlenmesi amacıyla kullanılabilir.
• Hızlı Strep A (Hızlı Antijen) Testi negatif olmasına rağmen bakteriyel enfeksiyon şüphesinin devam ettiği durumlarda: Hızlı testte saptanamayan bakteriyel enfeksiyonların araştırılmasına katkı sağlayabilir.
• Çocuklarda streptokok enfeksiyonunun doğrulanmasının gerektiği durumlarda: Özellikle klinik bulguların bakteriyel enfeksiyonu düşündürdüğü hastalarda tercih edilebilir.
• Hekimin gerekli gördüğü diğer klinik durumlarda: Şikâyetler ve muayene bulgularına göre değerlendirme amacıyla istenebilir.

Boğaz kültürü, enfeksiyona neden olan bakterinin belirlenmesi açısından en güvenilir laboratuvar yöntemlerinden biridir. Ancak bakterinin laboratuvar ortamında üremesi beklendiği için Hızlı Strep A (Hızlı Antijen) Testi ile karşılaştırıldığında sonuçlanması daha uzun sürebilir. Bu nedenle bazı durumlarda önce hızlı antijen testi uygulanırken, gerekli görüldüğünde boğaz kültürü ile doğrulama yapılabilir.

Hızlı Strep A (Hızlı Antijen) testi nedir?

Hızlı Strep A testi, Grup A Beta Hemolitik Streptokok bakterisinin hızlı şekilde araştırılmasını sağlayan laboratuvar testidir. Özellikle bakteriyel boğaz enfeksiyonu düşünülen kişilerde kısa sürede sonuç vermesi nedeniyle yaygın olarak kullanılır.

Test için boğaz sürüntüsü örneği alınır ve örnek özel analiz kitleri ile değerlendirilir. Sonuç kısa süre içinde elde edilebilir.

Hızlı Strep A testi özellikle;

• Ani başlayan boğaz ağrısı
• Yüksek ateş
• Bademciklerde beyaz plak
• Boyun lenf bezlerinde şişlik
• Öksürüğün eşlik etmediği boğaz ağrısı

gibi durumlarda istenebilir.

Hızlı Strep A testinin pozitif olması, Grup A Streptokok bakterisinin varlığını güçlü şekilde destekler. Ancak negatif sonuç her zaman bakteriyel enfeksiyonu tamamen dışlamayabilir. Bu nedenle gerekli görülen durumlarda boğaz kültürü ile doğrulama yapılabilir.

Tam Kan Sayımı (Hemogram)

Tam Kan Sayımı (Hemogram), boğaz enfeksiyonunun vücutta oluşturduğu yanıtın değerlendirilmesine yardımcı olan temel kan tahlillerinden biridir. Özellikle yüksek ateş, genel durum bozukluğu veya bakteriyel enfeksiyon şüphesinin bulunduğu durumlarda hekim tarafından istenebilir.

Hemogram testi, kandaki kırmızı kan hücreleri, beyaz kan hücreleri ve trombositler başta olmak üzere birçok parametreyi aynı anda değerlendiren kapsamlı bir laboratuvar analizidir. Boğaz enfeksiyonlarında özellikle beyaz kan hücreleri (lökositler) enfeksiyon hakkında önemli bilgiler sağlayabilir.

Boğaz enfeksiyonu değerlendirilirken hemogramda incelenebilecek başlıca parametreler şunlardır:

• Lökosit (WBC)
• Nötrofil
• Lenfosit
• Monosit
• Eritrosit
• Hemoglobin
• Hematokrit
• Trombosit

Örneğin bakteriyel enfeksiyonlarda lökosit ve nötrofil sayısında artış görülebilirken, bazı viral enfeksiyonlarda lenfosit oranında değişiklikler izlenebilir. Ancak bu değişiklikler yalnızca boğaz enfeksiyonlarına özgü değildir ve farklı enfeksiyonlarda da benzer sonuçlar görülebilir.

Bu nedenle hemogram sonuçları tek başına tanı koydurmaz. Sonuçlar mutlaka kişinin şikâyetleri, fizik muayene bulguları ve boğaz kültürü veya Hızlı Strep A testi gibi diğer laboratuvar analizleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Hemogram testinde değerlendirilen parametreler ve sonuçların nasıl yorumlandığı hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için “Hemogram (Tam Kan Sayımı) Nedir? Neden Yapılır?” başlıklı rehber yazımızı inceleyebilirsiniz.

CRP testi

CRP testi, vücutta enfeksiyon veya iltihaplanma olup olmadığının değerlendirilmesine yardımcı olan laboratuvar testlerinden biridir. Boğaz enfeksiyonlarında özellikle bakteriyel enfeksiyon şüphesinin bulunduğu veya enfeksiyonun şiddetinin değerlendirilmek istendiği durumlarda istenebilir.

CRP (C-Reaktif Protein), karaciğer tarafından üretilen ve iltihabi süreçlerde kandaki düzeyi yükselebilen bir proteindir. Enfeksiyon geliştiğinde CRP seviyesinde artış görülebilir.

CRP testi özellikle şu durumlarda istenebilir:

• Yüksek ateş
• Şiddetli boğaz ağrısı
• Bakteriyel enfeksiyon şüphesi
• Tedaviye yanıtın değerlendirilmesi
• Enfeksiyonun yaygınlığının araştırılması

CRP yüksekliği yalnızca boğaz enfeksiyonlarında görülmez. İdrar yolu enfeksiyonları, zatürre, romatizmal hastalıklar ve birçok farklı iltihabi durumda da yükselebilir.

Bu nedenle CRP sonucu tek başına değerlendirilmez; hemogram, boğaz kültürü, Hızlı Strep A testi ve kişinin klinik bulgularıyla birlikte yorumlanır.

Sedimantasyon

Sedimantasyon (ESR), vücutta iltihabi süreçlerin değerlendirilmesine yardımcı olan destekleyici laboratuvar testlerinden biridir. Tek başına boğaz enfeksiyonu tanısı koydurmaz, ancak gerekli görülen durumlarda diğer testlerle birlikte istenebilir.

Sedimantasyon testi, kırmızı kan hücrelerinin belirli bir süre içinde tüpün tabanına çökme hızını ölçer. Vücutta iltihaplanma olduğunda bu hız artabilir.

Sedimantasyon testi özellikle;

• Uzun süren enfeksiyonlarda
• Tekrarlayan boğaz enfeksiyonlarında
• Altta yatan farklı hastalıkların araştırılmasında
• CRP ile birlikte değerlendirilmesi gereken durumlarda

istenebilir.

Sedimantasyon yüksekliği boğaz enfeksiyonuna özgü değildir. Bu nedenle sonuçlar tek başına yorumlanmaz ve diğer laboratuvar bulguları ile birlikte değerlendirilir.

Biyokimya testleri ne zaman istenir?

Boğaz enfeksiyonu tanısında biyokimya testleri rutin olarak her hastaya uygulanmaz. Ancak enfeksiyonun genel sağlık durumu üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi veya altta yatan farklı hastalıkların araştırılması gerektiğinde hekim tarafından istenebilir.

Özellikle ileri yaş bireylerde, kronik hastalığı bulunan kişilerde veya ağır seyreden enfeksiyonlarda biyokimya testleri değerlendirmeye katkı sağlayabilir.

Gerekli görülen durumlarda aşağıdaki biyokimya testleri planlanabilir:

• Açlık kan şekeri
• HbA1c
• Karaciğer fonksiyon testleri
• Böbrek fonksiyon testleri
• Elektrolitler
• Total protein
• Albümin

Bu testler sayesinde;

• Genel metabolik durum değerlendirilebilir.
• Böbrek ve karaciğer fonksiyonları incelenebilir.
• Diyabet gibi enfeksiyon riskini artırabilecek hastalıklar araştırılabilir.
• Gerektiğinde ileri tetkik planlanmasına katkı sağlanabilir.

Biyokimya testleri boğaz enfeksiyonunu doğrudan göstermez, ancak kişinin genel sağlık durumunun değerlendirilmesinde önemli bilgiler sağlayabilir.

PCR testleri

PCR testleri, boğaz enfeksiyonuna neden olabilecek mikroorganizmaların genetik materyalini (DNA veya RNA) tespit etmek amacıyla kullanılan moleküler laboratuvar yöntemleridir. Özellikle klasik kültür yöntemleriyle tespit edilmesi zor olan bazı etkenlerin araştırılmasında tercih edilebilir.

PCR yöntemi yüksek duyarlılığa sahip bir analiz tekniğidir ve gerekli görülen durumlarda viral veya bakteriyel etkenlerin belirlenmesine yardımcı olabilir.

PCR testleri özellikle;

• Nedeni belirlenemeyen boğaz enfeksiyonlarında
• Uzun süren şikâyetlerde
• Salgın dönemlerinde
• Viral etkenlerin araştırılmasında
• Gerekli görülen bakteriyel enfeksiyonlarda

istenebilir.

Hangi PCR panelinin uygulanacağı; kişinin şikâyetlerine, muayene bulgularına ve hekimin değerlendirmesine göre belirlenir. Bu nedenle her boğaz enfeksiyonu şüphesinde PCR testi yapılması gerekli olmayabilir.

Boğaz kültürü nasıl alınır?

Boğaz kültürü için gerekli örnek, steril bir eküvyon yardımıyla bademciklerden ve boğazın arka duvarından alınan boğaz sürüntüsü ile elde edilir. İşlem kısa sürer, cerrahi bir girişim gerektirmez ve genellikle birkaç saniye içinde tamamlanır.

Örnek alma sırasında steril eküvyon, dil ve ağız içindeki diğer bölgelere temas ettirilmeden doğrudan enfeksiyonun bulunduğu düşünülen bölgeden sürülür. Daha sonra örnek uygun taşıma ortamına alınarak laboratuvara gönderilir.

Boğaz kültürü örneği;

• Grup A Beta Hemolitik Streptokok başta olmak üzere bakterilerin araştırılmasında,
• Gerekli görülen diğer bakteriyel etkenlerin belirlenmesinde,
• Kültür ve mikrobiyolojik analizlerin yapılmasında

Kullanılır. İşlem sırasında kısa süreli öğürme refleksi gelişebilir, ancak bu durum normaldir ve işlem tamamlandıktan sonra hızla düzelir.

Test öncesinde nelere dikkat edilmelidir?

Boğaz kültürü veya Hızlı Strep A testi öncesinde bazı noktalara dikkat edilmesi, laboratuvar sonuçlarının doğruluğunu artırabilir.

Test öncesinde genel olarak şu önerilere uyulması tavsiye edilir:

• Antibiyotik kullanılıyorsa laboratuvara veya hekime bilgi verilmelidir.
• Testten hemen önce antiseptik gargara kullanılmamalıdır.
• Laboratuvar veya hekimin önerdiği hazırlık kurallarına uyulmalıdır.
• Kullanılan düzenli ilaçlar hakkında bilgi verilmelidir.
• Beraberinde farklı kan tahlilleri yapılacaksa, açlık gerekip gerekmediği laboratuvardan öğrenilmelidir.

Her test için hazırlık süreci farklı olabileceğinden, en doğru bilgi testi planlayan hekim veya laboratuvardan alınmalıdır.

Boğaz enfeksiyonu tedavi edilmezse ne olur?

Boğaz enfeksiyonlarının büyük bölümü uygun takip ve tedavi ile iyileşir. Ancak bazı bakteriyel enfeksiyonların tedavi edilmemesi durumunda komplikasyon gelişme riski artabilir. Özellikle Grup A Beta Hemolitik Streptokok enfeksiyonlarında erken tanı ve uygun tedavi önem taşır.

Viral boğaz enfeksiyonlarının çoğu kendiliğinden düzelirken, bakteriyel enfeksiyonlarda uygun tedavinin gecikmesi farklı sağlık sorunlarına yol açabilir.

Tedavi edilmeyen boğaz enfeksiyonlarında görülebilecek durumlar şunlardır:

• Enfeksiyonun uzun süre devam etmesi
• Şikâyetlerin şiddetlenmesi
• Bademcik çevresinde apse gelişmesi
• Kulak enfeksiyonu
• Sinüzit
• Boyun lenf bezlerinde iltihaplanma
• Nadir durumlarda enfeksiyonun çevre dokulara yayılması
• Grup A Streptokok enfeksiyonlarında romatizmal ateş veya böbrek komplikasyonları gibi geç dönem sorunlar (uygun tedavi edilmeyen olgularda)

Her boğaz enfeksiyonu bu komplikasyonlara neden olmaz. Ancak yüksek ateşin uzun sürmesi, yutkunmanın giderek zorlaşması, nefes almada güçlük gelişmesi veya belirtilerin düzelmemesi durumunda yeniden değerlendirme yapılması önemlidir.